Türkiye'de yurt dışı kaynaklı online alışveriş platformlarına yönelik getirilen yeni gümrük düzenlemeleri, tüketici davranışlarında eşi benzeri görülmemiş bir hareketliliğe yol açtı. 6 Şubat tarihi itibarıyla yürürlüğe giren kısıtlamalar öncesinde milyonlarca vatandaş, "son fırsat" motivasyonuyla sipariş ekranlarına yüklendi. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) tarafından açıklanan güncel veriler, yerli kredi kartlarıyla yapılan yurt dışı harcamalarının tarihi zirveyi gördüğünü tescilledi.

Verilere göre, geçtiğimiz yılın Ocak ayında 22,6 milyar lira seviyesinde seyreden online ithalat tutarı, bu yılın aynı periyodunda 41,5 milyar liraya ulaştı. Henüz ay tamamlanmadan, sadece ilk 25 günde gerçekleştirilen 34,4 milyon adetlik işlem sayısı, tüm zamanların en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar bu tabloyu, vatandaşın düşen alım gücü karşısında en uygun fiyatlı ürüne ulaşma refleksi olarak yorumluyor.

TEMU VE SHEIN PLATFORMLARINDA YENİ DÖNEM

Küresel ölçekli Çin merkezli ticaret devleri, Türkiye’deki yeni yasal mevzuata karşı farklı stratejiler geliştirdi. Tekstil devi Shein, Türkiye gönderimlerini tamamen durdurma kararı alarak pazardan çekildi. Popüler alışveriş platformu Temu ise 25 Ocak'ta kapattığı yurt dışı seçeneğini, 13 Şubat itibarıyla "WhaleCo" adlı şirket üzerinden yeni bir iş modeliyle tekrar aktif hale getirdi.

Kahramanmaraş Canlı Hayvan Borsası’nda Yerler Kiraya Veriliyor
Kahramanmaraş Canlı Hayvan Borsası’nda Yerler Kiraya Veriliyor
İçeriği Görüntüle

Yeni çalışma sisteminde 580 TL alt limitiyle ticari ithalat modeline geçiş yapıldı. Bu sistemde ürünler artık bireysel paketler halinde değil, toplu ticari statüde ülkeye giriş yapıyor ve gümrük denetiminden geçiyor. Her ne kadar yeni modelde gümrük vergisi kullanıcıya doğrudan yansımasa da, ürün yelpazesinin daralması ve fiyatların iç piyasa koşullarına yaklaşması "ucuz alışveriş" döneminin sona erdiğine işaret ediyor.

YERLİ ÜRETİCİ İÇİN HAKSIZ REKABET RİSKİ

Çinli platformların dünya piyasasını domine etmesinin temelinde, devlet sübvansiyonları ve düşük lojistik maliyetleri yer alıyor. Bu durumun Türkiye’deki tekstil, aksesuar ve küçük ev aletleri üreticileri üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğu belirtiliyor. Sektör temsilcileri, maliyet avantajı sayesinde pazara giren bu ürünlerin yerli üreticinin kâr marjlarını bitme noktasına getirdiğine dikkat çekiyor.

VERİLERLE YURT DIŞI ALIŞVERİŞİNDEKİ DEĞİŞİM TABLOSU

Dönem İşlem Adedi (Milyon) İşlem Hacmi (Milyar TL)
Ocak 2024 29,0 22,6
Aralık 2024 35,7 40,3
Ocak 2025 (İlk 25 Gün) 34,4 41,5