Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, doğal gaz faturalarında sosyal adaleti güçlendirecek "tüketim esaslı kademeli tarife" modelini hayata geçiriyor. Elektrikteki sisteme benzer şekilde kurgulanan yeni düzenleme, 1 Nisan itibarıyla yürürlüğe giriyor. Yeni sistemle birlikte, bulunduğu ilin tüketim ortalamasını yüzde 75 oranında aşan aboneler, devlet desteğinden muaf tutulacak.
HER ŞEHRİN KENDİ LİMİTİ OLACAK
Yeni modelde en dikkat çeken ayrıntıyı iklim şartları oluşturuyor. Bakanlık, Türkiye genelinde tek bir limit yerine, her ilin hava koşullarına ve geçmiş tüketim verilerine göre ayrı kotlar belirliyor. Erzurum'daki bir abone ile İzmir'deki bir abonenin ısınma ihtiyacını farklı değerlendiren sistem, soğuk bölgelerde yaşayan vatandaşların mağduriyetini önlemeyi hedefliyor.
DESTEKTEN KİMLER MUAF TUTULACAK?
Hükümetin bu yıl enerji sübvansiyonları için ayırdığı 305 milyar liralık bütçe, artık daha verimli kullanılacak. Türkiye genelindeki 21,8 milyon doğal gaz abonesinden yaklaşık 2,8 milyonu düzenlemeden etkilenecek. Özellikle villa tipi müstakil evlerde yaşayan ve ortalamanın çok üzerinde gaz tüketen yüksek gelirli gruplar, faturanın gerçek maliyetini ödeyecek. Kalan 19 milyon abone ise mevcut devlet desteğinden yararlanmaya devam edecek.
YÜZDE 75 SINIRINA DİKKAT
Sistem, aylık bazda işleyecek ve her ayın ortalama tüketim rakamlarını Bakanlık ilan edecek. Örneğin, Ankara’da kışın ortalama tüketim 200 metreküp olarak belirlenirse, bu rakamı yüzde 75 aşarak 350 metreküp ve üzerinde kullanım yapanlar destek kapsamı dışında kalacak. Yaz aylarında ise limitler düşecek; örneğin aylık ortalamanın 20 metreküp olduğu bir ilde, 35 metreküpü geçenler kademeye takılacak.
BÖLGESEL TÜKETİM RAKAMLARI BELİRLEYİCİ OLACAK
Geçtiğimiz yılın verileri, yeni sistemin hangi illerde nasıl bir grafik izleyeceğine dair ipuçları veriyor. Yıllık 1.662 metreküp tüketimle Hakkari, Türkiye’nin en çok gaz harcayan ili olarak zirvede yer alırken; onu Erzurum, Ardahan, Bitlis ve Van takip ediyor. Bölgesel bazda Doğu Anadolu 1.211 metreküp ile en yüksek ortalamaya sahipken, Akdeniz Bölgesi 756 metreküp ile en düşük seviyede kalıyor.
DEVLET DESTEĞİ HALEN DEVAM EDİYOR
Mevcut sistemde devlet, doğal gaz faturalarının yaklaşık yüzde 45’ini Hazine üzerinden karşılıyor. Yani bin liralık bir faturanın 450 lirasını devlet üstlenirken, vatandaşa 550 lira yansıyor. Yeni dönemle birlikte bu destek, gerçekten ihtiyacı olan ve makul seviyede tüketim yapan kitleye odaklanacak.
